Wikipedia တွင် အသုံးများသော ဘာသာစကားများ

အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်း Wikipedia သည် လွန်ခဲ့သောအနှစ် ၂၀ ဖြစ်သည့်  ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အင်တာနက်ပေါ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဆောင်းပါးသုတေသနနှင့် တည်းဖြတ်ရေးအတွက် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ၏ လုပ်ငန်းကိုသာ အားကိုးနေရသော်လည်း ထိုဝက်ဘ်ဆိုက်သည် ကမ္ဘာကြီးအတွက်မရှိမဖြစ် အားကိုးစရာဖြစ်လာသည်။ Wikipedia ၏ နောက်ကွယ်မှအလုပ်များနေသော အလုပ်သမားများသည် လက်ရှိတွင် ဘာသာစကားပေါင်း ၃၀၀ ကျော်ဖြင့်ဆောင်းပါး ၅၅.၆ သန်းကျော်ကို တင်ပြထားကြသည်။ 

 

အချို့သော စေတနာ့ဝန်ထမ်း အယ်ဒီတာများသည် အထူးသဖြင့် Wikipedia ၏ ၎င်းတို့ တင်ပြထားသည်များနှင့် အလုပ်များကြသည်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် အသုံးပြုသော စီဘွာနို ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသော ဆောင်းပါးပေါင်း ၅.၅ သန်း ကို လက်ရှိတွင် စီမံခန့်ခွဲသူ ၆ ယောက် နှင့် ပုံမှန်အသုံးပြုသူ ၁၇၆ ယောက်ဖြင့် တာဝန်ယူထားသည်။ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အသုံးအများဆုံး အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကားတွင် စီမံခန့်ခွဲသူ ၁,၁၁၃ နှင့် ပုံမှန်အသုံးပြုသူ ၁၂၆,၀၀၀ ရှိပြီး ဆောင်းပါးပေါင်း ၆.၂ သန်းမျှသာရှိသည်။

စီဘွာနို Wikipedia သည် ထိပ်ဆုံးဘာသာစကား ၁၀ ခု အတွင်း ရောက်ရန် အကူအညီတချို့ဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်ဟု ၀န်ခံခဲ့သည်။ ထိုဝက်ဘ်ဆိုက်၏ ဒုဥက္ကဋ္ဌမှ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ စီဘွာနို ဆောင်းပါးအများစုသည် ဘာသာပြန် bot ၏လက်ရာဖြစ်ပြီး ဤကဲ့သို့ နည်းပရိယာယ်များသည် Wikipedia အတွက် အထူးအဆန်းမဟုတ်ပေ။ စီဘွာနို Wikipedia ကို ဘာသာပြန်ဆိုထားသော အကြောင်းအရာများကြောင့် ပိတ်ပင်ရန် ၂၀၁၇ ခုနှစ် အဆိုပြုချက်ကို တင်ပြခြင်းများ ရှိခဲ့သော်လည်း မည်သည့် Wikipedia မူဝါဒကို မချိုးဖောက်သောကြောင့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (admin)များမှ ပယ်ချခဲ့သည်။ 

Quora ထိပ်တန်းစာရေးဆရာ Josh Lim ၏မှတ်ချက်များအရ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများသည် အခြားဒေသခံဘာသာစကားများထက် ဆောင်းပါးများကို ပိုမိုထုတ်ဝေခြင်းအားဖြင့် အချင်းချင်းကိုကျော်လွန်ရန် ကြိုးစားနေသည့်အချိန်တွင်  bot-Filipino က  ဖိလစ်ပိုင်ဘာသာ Wikipediaကိုဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ Tagalog ဘာသာစကားသည် အဆင့် ၉၂ တွင်ရှိနေစဉ် Waray-Waray စကားသည် စီမံခန့်ခွဲသူ သုံးယောက်သာ ရှိသော်လည်း Wikipedia တွင် အသုံးအများဆုံး ဘာသာစကားများ၏ နံပါတ် ၁၁ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

ဆောင်းပါးများ စုပုံပစ်ချခြင်း (article dumping) ဟုခေါ်သည့်  bot-based practice သည် အားနည်းချက်ရှိပြီး ဘာသာပြန်ဆောင်းပါးများကို စာချောမောပြေပြစ်အောင် လုပ်မပေးနိုင်သောကြောင့် နိုင်ငံတကာ အကြောင်းအရာများသည် ပြည်တွင်းအကြောင်းအရာများထက် ဦးစားပေးခံရသည်။ 

အင်္ဂလိပ်စာစွမ်းရည် ရှိသူတစ်ဦးအနေဖြင့် Wikipedia ၏ ဘာသာပြန် ဝန်ဆောင်မှုသည် ဗဟုသုတ ရရှိရန်အတွက် အတားအဆီးမဖြစ်နိုင်ဘဲ browser extension သို့မဟုတ် အခြားဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခုမှ ဘာသာပြန်ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် ဘာသာပြန်ခြင်းနှင့် အလားတူသည်။

 

Ref ; statista

 

Land-cruiser.jpeg

Read times
Rate this item
(0 votes)